english site map home
 
- Alergologji
- Anatomopatologji
- Anesteziologji
- Check Up
- Dermatologji
- Endokrinologji
- Gastroenterologji
- Hematologji
- Imazheri E Avancuar
- IVF
- Kardiokirurgji
- Kardiologji
- Kirurgji E Prgjithshme
- Kirurgji Plastike
- Laborator
- Nefrologji
- Neurokirurgji
- Neurologji
- Obstetrik Gjinekologji
- Okulistik
- Onkologji
- ORL
- Ortopedi
- Pediatri
- Pneumologji
- Proktologji
- Reumatologji
- Urgjenc 24H
- Urologji
 
Urgjenc 24H → Tjetër

Infarkti i Miokardit - Ataku Kardiak
T dhna t prgjithshme pr infarktin e miokardit

Nse mendoni se simptomat q po prjetoni jan ato t nj infarkti t miokardit, krkoni menjher ndihmn mjeksore duke telefonuar n numrin 042 / 357535 (Spitali Amerikan 1), ose n numrin 042 / 366663 (Spitali Amerikan 2).  

Zemra sht nj muskul i ngjashm me muskujt e tjer t trupit. Arteriet e furnizojn zemrn me gjak t pasur me oksigjen, n mnyr q ajo t mund t kontraktohet dhe t hedh gjakun n pjesn tjetr t trupit. Kur muskuli i zemrs nuk furnizohet me sasin e duhur t oksigjenit, funksioni i tij fillon t ulet. Kur muskuli i zemrs nuk merr oksigjen, ai fillon t vdes.

  • Muskuli i zemrs furnizohet me gjak nga disa arterie, t cilat origjinn e tyre e marrin nga aorta
  • Arteriet koronare kalojn n siprfaqen e zemrs, duke e furnizuar muskulin e saj me gjak t pasur me oksigjen
  • Arteria koronare e djatht furnizon me gjak ventrikulin e djatht t zemrs dhe pjesn inferiore (t poshtme) t ventrikulit t majt
  • Koronarja descendente anteriore e majt furnizon me gjak pjesn m t madhe t ventrikulit t majt, ndrsa arteria cirkumflekse furnizon me gjak pjesn e pasme t ktij ventrikuli
  • Ventrikujt prfaqsojn dhomat e poshtme t zemrs; ventrikuli i djatht hedh gjak pr n mushkri, ndrsa ventrikuli i majt hedh gjak pr n pjesn tjetr t trupit

Faktort e riskut t infarktit t miokardit

Infarkti i miokardit shkaktohet kryesisht nga ngushtimi i diametrit t arterieve nga pllakat e kolesterolit, si dhe nga thrmimi i tyre i mvonshme. Kjo gjendje njihet si smundja aterosklerotike e zemrs (ASHD), ose si smundja e arteries koronare (CAD).  

Faktort e riskut pr ASHD jan t njjt si pr insultin cerebral (smundja cerebrovaskulare), ose pr smundjen vaskulare periferike. Te kta faktor risku, prfshihen:

  • anamneza familjare ose trashgimia familjare
  • duhanpirja
  • hipertensioni
  • kolesteroli i lart  
  • diabeti

Prve trashgimis familjare, e cila nuk mund t kontrollohet nga ne, faktort e tjer t riskut mund t minimizohen me qllim parandalimin e shfaqjes s smundjes s arteries koronare. Nse ateroskleroza sht e pranishme (athero+skleroza = pllak yndyrore e fort), minimizimi i ktyre faktorve t riskut mund t paksoj ngushtimin e mtejshm t arteries koronare.


Simptomat dhe shenjat e infarktit t miokardit

Simptomat tipike t nj infarkti miokardi mund t jen:

  • dhimbje kraharorit e shoqruar me vshtirsi n frymmarrje
  • djersitje profuze ose e tepruar
  • nauze

Dhimbja e kraharorit mund t prshkruhet si shtrngim, rndim, presion, ose si nj dhimbje tipike.

Pr fat t keq, shum pacient nuk kan kto shenja tipike. Shenja dhe simptoma t tjera t infarktit t miokardit mund t jen:

  • vshtirsi n tretjen e ushqimeve
  • dhimbje e nofulls s poshtme
  • dhimbje e lokalizuar vetm n supe ose n krah
  • vshtirsi n frymmarrje
  • nauze dhe t vjella

N disa raste, pacienti mund t prjetoj nj infarkt miokardi me simptoma minimale. Te gjinia femr dhe te t moshuarit, simptomat e infarktit t miokardit mund t jen jo tipike; disa her ato mund t jen shum t lehta, duke br q pacienti t mos i kushtoj asnj rndsi. N kto raste, ankesa e vetme mund t jet dobsia ose lodhja e teprt.

Nga kraharori, dhimbja mund t prhapet n qaf, nofull, sup, ose kurriz dhe mund t shoqrohet me vshtirsi n frymmarrje, nauze dhe djers profuze.


Vetkujdesi n shtpi

  • Hapi i par q duhet ndrmarr n rast se ndjeni dhimbje kraharori sht t telefononi 042 / 357353 (Spitali Amerikan 1) ose 042 / 366663 (Spitali Amerikan 2). Individt q gjenden pran pacientit, mund t nisin t trajtojn infarktin rrugs pr n spital dhe t lajmrojn Departamentin e Urgjencs q pacienti po mbrrin.
  • Hapi i dyt sht pirja e nj tablete aspirin 500 mg. Aspirina pakson ngjitjen ndrmjet trombociteve, duke paksuar formimin e trombit ose mpiksje n enn e gjakut, e duke parandaluar kshtu bllokimin e mtejshm t arteries.
  • Hapi i tret sht qndrimi n qetsi. Kur trupi sht n aktivitet fizik, zemrs i duhet t hedh m shum gjak q t furnizoj muskujt me oksigjen dhe t largoj prej tyre produktet e mbetura t metabolizimit. N rastet e nj zemre t smur me funksion t kufizuar, pr arsye se ajo vet nuk arrin t marr sasin e duhur t gjakut, t krkohet rritje e puns s saj do t shkaktoj  dmtim t mtejshm duke rritur ndrlikimet e ardhshme.

Kur duhet t krkojm ndihm mjeksore

Dhimbja e kraharorit prbn nj urgjenc mjeksore. Prve infarktit t miokardit, shkaqe fatale t dhimbjes s kraharorit mund t jen embolia pulmonare (tromboz pulmonare) dhe disekimi apo arja e aorts.

Dhimbja tipike e nj infarkti miokardi prshkruhet si ndjesi shtypse apo ngushtuese n kraharor, e cila  prhapet n nofull dhe n krah dhe q shoqrohet nga vshtirsi n frymmarrje apo djersitje. Gjithsesi, nuk duhet t harrojm se jo gjithnj problemet kardiake paraqiten si dhimbje me simptoma klasike. Simptoma t tjera mund t jen dispepsia ose keqtretja, nauze, dobsia e theksuar, djersitja profuze apo vshtirsia n frymmarrje.

Nse mendoni q simptomat q po prjetoni lidhen me smundjet e zemrs, krkoni menjher ndihmn mjeksore duke telefonuar n numrin 042 / 357535 (Spitali Amerikan 1), ose n numrin 042 / 366663 (Spitali Amerikan 2). Mjeket e ambulancs, teknikt mjeksor te urgjencave, dhe ndihmsmjeket mund t fillojn t bjn analizat dhe t fillojn trajtimin q n qendrn primare shndetsore, prpara se ju t mbrrini n urgjencn e spitalit.

Nse mendoni se po prjetoni nj infarkt miokardi, mos harroni t merrni menjher nj tablet aspirin 500 mg.

Mjekt dhe infermiert e Departamentit t Urgjencs te Spitalit Amerikan e konsiderojn dhimbjen e kraharorit nj urgjenc tepr serioze. Ju nuk i humbisni kohn askujt dhe nuk mrzisni asknd, kur ju krkoni ndihm mjeksore pr dhimbjet e kraharorit.

Shum pacient humbin jetn prpara se t krkojn ndihmn mjeksore. Kjo ndodh pr arsye se ata i injorojn simptomat e tyre nga frika se mos i ndodh dika e keqe, ose pr arsye se e keq diagnostikojn veten me probleme t tretjes, me lodhje, apo me smundje t tjera. sht shum m mir t krkoni ndihmn e mjekut nse nuk jeni t sigurt nse simptomat tuaja lidhen me smundjet e zemrs, sesa t rrezikoni t humbisni jetn n shtpi.


Diagnostikimi i infarktit t miokardit

Te pacientt q po prjetojn dhimbje kraharori, diagnoza dhe trajtimi kryhen n mnyr t njkohshme. Nse mendohet q muskuli kardiak sht n rrezik, duhet t shmanget do vones me qllim q t rivendoset furnizimi i duhur i muskulit me gjak.

Anamneza mjeksore

Diagnoza e anginse vendoset duke marr anamnezn e pacientit. Nse rrfimi i pacientit sugjeron ishemi kardiake (ishemi + kardiake = ulje e furnizimit t zemrs me gjak), mjeku do t vazhdoj t prcaktoj nse ka ndodhur nj infarkt kardiak.

Pyetje t rndsishme q mjeku i bn pacientit jan:

  1. Kur filloi dhimbja?
  2. far po bnit n ato momente?
  3. A iu desh t ndalonit aktivitetin fizik?
  4. A u lehtsua dhimbja pasi pushuat?
  5. A rinisi dhimbja kur filluat aktivitetin fizik?
  6. Dhimbja qndroi vetm n kraharor, apo u prhap edhe n nofull, dhmb, krah, apo kurriz?
  7. A patt vshtirsi n frymmarrje?
  8. A patt nauze?
  9. A patt djersitje profuze?

Anamneza mjeksore prfshin edhe vlersimin e faktorve t riskut pr smundje kardiake, si:

  • duhanpirja,
  • hipertensioni
  • kolesteroli i lart
  • diabeti
  • histori t mparshme t problemeve t tjera t enve t gjakut t tilla si insulti apo smundje vaskulare periferike, dhe/ ose
  • nj anamnez familjare pr smundje kardiake, veanrisht n mosh t re.

Pr t mbledhur t dhna pr pranin e smundjes kardiake, mund t bhen pyetje rreth ndryshimeve ndaj tolerancs t ushtrimeve fizike, si:

  1. A keni pasur episode t mparshme t dhimbjes kardiake?
  2. A keni marrje fryme gjat ushtrimeve?
  3. A mund t ecni deri te dera e jashtme?
  4. A mund t ngjisni shkallt e nj kati?

Me an t pyetjeve mund t arrihet t bhet dallimin ndrmjet angins s qndrueshme dhe asaj t paqndrueshme. Angina e qndrueshme sht e parashikueshme. Pr shembull, ajo mund t shfaqet pas ngjitjes s shkallve t nj kati, ose pasi pacienti ka ecur rreth 100 metra, duke u qetsuar shpejt kur pacienti pushon. Angina e paqndrueshme mund t shfaqet pa paralajmrim kur trupi sht n qetsi dhe kur zemra nuk sht nn stres, si ndodh kur pacienti sht ulur apo n gjum.

Simptomat Anginale t cilat ndryshojn dhe ndodhin me aktivitete minimale ose ngjajn si t paqndrueshme jan shqetsuese dhe mund t jen pasoj e ngushtimit n rritje t nj arterie koronare.

Meq dhimbja e kraharorit ka edhe shkaqe t tjera, pacienti mund t pyetet pr simptomat e ezofagitit nga refluksi (GERD), gastritit, traums, embolis pulmonare (trombozs n mushkri), ose pneumonis.

Teste apo ekzaminime t tjera jan:

  1. Ekzaminimi fizik
  2. Elektrokardiograma
  3. Radiografia e kraharorit

Shkaqet e infarktit t miokardit

Me kalimin e kohs, pllaka aterosklerotike mund t formohet prgjat murit t nj arterieje dhe t ngushtoj rrugn e rrjedhjes s gjakut. Pllaka aterosklerotike ka prbrje kolesteroli, por ajo mund t forcohet nga depozitimet e kaliumit. Nse arteria ngushtohet tepr, ajo nuk arrin t furnizoj mjaftueshm me gjak muskulin e zemrs kur ai kontraktohet. Ashtu si muskujt e krahve q dhembin kur mbajm pesha t rnda, apo si muskujt e kmbve q dhembin kur vrapojm shum shpejt, muskuli i zemrs do t dhemb nse ai nuk
furnizohet mjaftueshm me gjak. Kjo dhimbje quhet angin. Duhet t mos harrojm q angina mund t shfaqet n mnyra t ndryshme, dhe jo domosdoshmrisht si dhimbje tipike e kraharorit.

Nse pllaka aterosklerotike thrrmohet, brenda ens s gjakut mund t formohet nj tromb i vogl (ose mpiksje gjaku), i cili do t pengoj rrjedhjen e gjakut prtej tij. Kur kjo pjes e muskulit t zemrs e humb plotsisht furnizimin me gjak, muskuli vdes. Ky proces quhet kriz kardiake, ose MI- nj infarkt miokardi (infarkt + mio + kardial = vdekje nga mungesa e oksigjenit e muskulit t zemrs)

Infarkti i miokardit mund t shkaktohet edhe nga faktor q nuk kan lidhje me arterien koronare. Shembujt paraqiten m posht:

  • Prdorimi i kokains. Kjo substanc mund t shkaktoj spazma t mjaftueshmee t arterieve koronare, sa pr t shkaktuar nj infarkt. Meqense kokaina ka efekt ngacmues pr sistemin elektrik t zemrs, ajo mund t shkaktoj edhe aritmi kardiake fatale.
  • Angina e Prinzmetalit ose vazospazma e arteries koronare. Kur arteriet koronare prsojn spazma pa nj shkak specifik duke shkaktuar angin, kemi t bjm me anginn e Prinzmetalit. Kjo angin mund t shoqrohet me ndryshime n EKG dhe diagnoza vendoset prmes kateterizimit kardiak, ku shihen arterie koronare me struktur normale, q psojn spazma kur ngacmohen me nj medikament q injektohet prmes kateterit. Afro 2% deri n 3% e pacientve me smundje kardiake, kan vazospazma t arterieve koronare.
  • Anomalit e arterive koronare. N pozicionin e tyre normale, arteriet koronare kalojn n siprfaqen e zemrs. N disa raste, arteria mund t kaloj pjesrisht n brendsi t muskulit kardiak. Kur muskuli kardiak tkurret, ai mund t ngushtoj prkohsht arterien, duke shkaktuar angin. Edhe ktu, diagnoza vendoset prmes kateterizimit.
  • Oksigjenimi i paprshtatshm. Ashtu si t gjith muskujt e tjer, pr t ruajtur funksionin e tij normal, muskuli i zemrs ka nevoj pr furnizimin e duhur me oksigjen. Nse oksigjenimi sht i paprshtatshm mund t shfaqen angina dhe infarkti i miokardit. Q qelizat kardiake t furnizohen me lndt ushqyese pr t cilat kan nevoj duhet q t organizmi t ket mjaftueshm eritrocite n qarkullim dhe q pulmonet t ken funksion t mir pr t marr oksigjen nga ajri. Anemia e thell nga hemorragjia ose pamundsia e organizmit pr t formuar numrin e duhur t eritrociteve, mund t favorizoj shfaqjen e simptomave t angins. Mungesa e oksigjenit n gjak mund t shkaktohet dhe nga shkaqe t tjera, prfshir insufiiencn respiratore, helmimin me monoksid karboni, ose helmimin me cianure.

Parandalimi i infarktit t miokardit

Ne nuk i kemi nn kontroll tiparet gjenetike dhe smundjet e trashgueshme, por ne mund t mnjanojm faktort e riskut pr smundje kardiake duke:

  • Ndaluar duhanpirjen;
  • Mbajtur nn kontroll tensionin e gjakut, kolesterolin, diabetin;
  • U strvitur rregullisht me ushtrime fizike, dhe
  • Duke marr do dite afro 100 mg aspirin.

T gjitha kto jan sfida t nj jete pr parandalimin e smundjeve kardiake, t insultit cerebral dhe t smundjeve vaskulare periferike.

Ndonse shrbimet parandaluese jan prmirsuar ndjeshm, infarktet e miokardit ndodhin do dit. Kt informacion t vlefshm mos e mbani vetm pr vete. Ndajeni at me familjen dhe miqt tuaj, n mnyr q edhe ata ta din q mund t besojn te Shrbimet e Urgjencs duke telefonuar  n numrin 042 / 357535 (Spitali Amerikan 1), ose n numrin 042 / 366663 (Spitali Amerikan 2). 
Fillimi | << |  1  | >> | Fundi
 
 
 

Copyright © 2008-2014 - Univers-Alb Sh. a. - Spitali Amerikan. All rights reserved! Powered by: orihost.com
Përmbajtja është autentike dhe pronë e Spitalit Amerikan. Ndalohet riprodhimi, përdorimi apo shpërndarja e pa autorizuar e materialeve.
Pranë Spitalit Ushtarak - Laprakë, Tiranë. Tel: (+355) 042-35 75 35, (+355) 042-35 70 11